Nhịp sống buổi tối Dương Đông Phú Quốc — Phố làm gì sau 18 giờ

Dương Đông trông như thế nào khi ca tối bắt đầu?

Khoảng 17 giờ 30, ánh sáng ngả vàng và nhiệt độ giảm khoảng ba độ — đủ để người ta bắt đầu ra ngoài trở lại. Tiếng xe máy nổ khắp nơi vẫn như thường ngày, nhưng bây giờ họ chạy chậm hơn, kính mũ lật lên, mắt nhìn xung quanh. Chủ tiệm kéo ghế nhựa ra ngoài. Vỉa hè trở thành phòng khách.

Đến 18 giờ, các tiểu thương trên Bạch Đằng (đường chạy dọc chợ đêm) đã dọn hàng ra gần xong. Mỗi sạp có cách sắp hàng riêng: một người phụ nữ xếp đúng mười hai hàng vỏ sò điệp lên vỉ nướng; anh bán bắp đối diện nhóm than trước khi làm bất cứ thứ gì khác, khói bay dọc cả dãy phố. Tôi đã đi qua cảnh này hàng bốn trăm lần trong tám năm và vẫn cứ chậm bước lại để nhìn.

Nhịp sống buổi tối Dương Đông mà khách hay hỏi tôi không hẳn chỉ là chợ đêm — đó là chủ đề riêng đã nói trong bài bí kíp chợ đêm của người địa phương. Ở đây tôi muốn nói về cả thị trấn: nhịp sống khu dân cư, bờ kè, những khoảnh khắc ở góc phố. Chợ là một phần nhưng không phải tất cả.

Từ Sabrina Homestay tại 16 Nguyễn Du, đi bộ đến bất kỳ chỗ nào trong số đó khoảng năm phút. Không phải tôi nói cho hay — đó là khoảng cách thực tế. Trung tâm thị trấn ở đây nhỏ thôi.

Bờ kè Dinh Cầu buổi tối có đáng đi không?

Đoạn bờ kè trải nhựa dọc cửa sông Dương Đông — khoảng 700 m từ cầu gần Trần Hưng Đạo đến hòn Dinh Cầu phía biển — là phòng khách ngoài trời của thị trấn vào buổi tối. Phần ngắm hoàng hôn tôi đã kể trong cẩm nang tản bộ ngắm hoàng hôn. Ở đây tôi muốn nói về những gì diễn ra sau khi trời tối hẳn.

Đến 18 giờ 30, bờ kè đã có những gương mặt quen. Lúc nào cũng có ba bốn ông già đi vòng chậm rãi, tay đan sau lưng, không nói chuyện với nhau nhưng rõ ràng là đi cùng nhau. Những cặp đôi trẻ ngồi trên bờ tường thấp ven sông, cởi dép ra. Một bà nội đẩy xe nôi với tốc độ của người không cần đi tới đâu. Cuối tuần đặc biệt hay có các nhóm thanh niên tụ lại dưới cột đèn đứng cả tiếng đồng hồ chẳng làm gì đặc biệt.

Tàu cá đã ra khơi lúc chiều tối — chúng đi vào xế chiều. Còn lại ở phía cầu cảng là vài chiếc thuyền đuôi tôm lắc lư theo sóng từ dòng chảy cửa sông, và mùi dầu diesel quyện muối mà bạn sẽ không còn nhận ra sau hai phút. Ánh đèn từ bờ bên kia — vài nhà hàng và guesthouse — soi xuống mặt nước. Không hề hùng vĩ gì. Nhưng rất dễ chịu.

Ghi chú địa lý: đoạn bờ kè đi bộ dài khoảng 700 m một chiều. Đi theo nhịp tối — nhịp duy nhất phù hợp ở đây — một vòng đi về mất 20 đến 25 phút, vừa đúng cho một cuộc dạo bộ trước bữa tối từ homestay.

Các con hẻm không ai nhắc đến buổi tối như thế nào?

Phần lớn nội dung du lịch về Dương Đông ban đêm đều xoay quanh chợ đêm hay đường biển. Các con hẻm — Nguyễn Du, Nguyễn Trãi, những ngõ nối giữa chúng — là nơi sinh hoạt gia đình thực sự diễn ra, và không ai viết về chúng vì ở đó không có gì để mua hay chụp ảnh.

Các gia đình ăn tối ngoài trời. Đó là điều cốt lõi. Nhiều nhà trong khu này có mảnh sân nhỏ hoặc chỉ là vỉa hè trước cửa, và buổi tối, bàn được kéo ra ngoài. Bạn đi ngang qua gia đình năm người đang ăn chung mâm, bà nội xới cơm, điện thoại tựa vào chai nước chiếu chương trình gameshow Việt Nam. Bạn không xâm phạm vào đâu. Họ không biểu diễn gì cả. Bạn chỉ đang đi bộ qua một con phố dân sinh ở Đông Nam Á lúc 19 giờ, và đây là hình ảnh của điều đó.

Có một loại cửa hàng đặc trưng mở đến tối: tạp hóa, kiêm luôn chức năng điểm tụ họp của xóm. Mấy ông lớn tuổi ngồi trên ghế dài trước cửa với lon bia, đôi khi đánh bài trên thùng carton úp ngược. Đây không phải quán bar. Không có thực đơn, không có phục vụ. Vào lấy gì từ tủ lạnh thì lấy (10.000–15.000 đồng một lon), ngồi nếu còn chỗ, đi khi muốn. Tôi đã có những cuộc trò chuyện nửa tiếng khá hay theo kiểu đó, phần lớn nhờ ứng dụng dịch trên điện thoại và ra hiệu tay.

Các hẻm yên tĩnh lại từ 21 giờ 30. Đây là những người dậy sớm — chợ sáng đã họp từ 5 giờ. Đến 22 giờ một ngày thường, Nguyễn Du tối và gần như im lặng. Sự chuyển đổi đó — từ náo nhiệt nóng bức lúc 19 giờ sang gần như yên tĩnh lúc 21 giờ 30 — là một trong những điều thú vị đặc biệt khi ở trong lòng một thị trấn Việt Nam đang sống thật, chứ không phải trong khu resort tách biệt.

Ngồi đâu để vừa uống bia vừa ngắm tất cả?

Những chiếc ghế nhựa thấp trước các quán bia hơi nhỏ trên đường Trần Hưng Đạo, khoảng 200 m về phía bắc cổng chợ đêm, nhìn thẳng ra dòng người xe. Bia hơi Sài Gòn tại đây chỉ 10.000–15.000 đồng. Từ đó nhìn thấy xe máy, gia đình dạo phố, và tiểu thương chợ đêm trong cùng một tầm mắt. Đó là màn trình diễn miễn phí hay nhất Dương Đông sau 18 giờ.

Tôi muốn nói cụ thể vì "tìm một quán vỉa hè ngồi" là lời khuyên vô dụng. Trên Trần Hưng Đạo đi về phía bắc từ điểm rẽ vào chợ, có ba bốn quán bia hơi nằm trong khoảng 80 m. Không phải nhà hàng. Một bàn nhựa, bốn đến sáu ghế, thùng đá đựng Sài Gòn và 333, đôi khi có đĩa đậu phộng. Người phụ nữ chủ quán tôi hay ghé — tôi quen gọi là chị Lan, dù không chắc đó là tên đầy đủ — sẽ đưa lon ra mà không cần gọi một khi đã quen mặt. Chị nuôi hai con mèo, cả hai đều vàng, cả hai đều được gọi là Mèo. Sau ba năm đi qua, tôi vẫn chưa xác định được đây là hai con khác nhau hay một con xuất hiện ở hai thời điểm khác nhau trong ngày.

Lựa chọn thứ hai, nếu muốn nhìn ra sông thay vì ra đường, là những ghế băng trên bờ kè. Mang theo đồ uống từ tạp hóa. Dọc bờ kè không có người bán nước — chỉ có ghế ngồi. Khung cảnh lúc 19 giờ 30, ánh đèn cửa sông phản chiếu xuống nước và những chiếc xe máy cuối cùng qua cầu, đáng ngồi ngắm một lúc. Cách Sabrina khoảng 400 m, năm phút đi bộ.

Lựa chọn thứ ba: các quán cà phê nhỏ trong hẻm mở đến 21 giờ. Cà phê sữa đá tại quán địa phương giá 25.000–40.000 đồng. Một số quán có một hai bàn vỉa hè nhìn ra phố. Phù hợp để ngắm người đi lại đầu buổi tối (18–19 giờ) trước khi nhà hàng chiếm hết dòng người.

Nhịp buổi tối thực sự diễn ra như thế nào — theo từng giờ?

Tám năm buổi tối ở thị trấn này cho tôi một bức tranh khá đáng tin. Có những biến động — mưa thay đổi tất cả, ngày lễ Việt Nam đẩy mọi thứ muộn hơn — nhưng vào một buổi tối thường ngày mùa khô, đây là những gì thường xảy ra:

17:30: Tiểu thương đến khu vực chợ đêm, bếp than nhóm lên, những làn khói đầu tiên bắt đầu bay. Bờ kè vẫn còn thưa người nhưng các sạp vỉa hè đang dọn ra. Nhóm quen thuộc ở tạp hóa bắt đầu tụ lại.

18:00–18:30: Giai đoạn chuyển giao cao điểm. Thị trấn thức dậy trở lại. Các gia đình ra ngoài. Bờ kè đông lên. Ghế bia hơi lấp đầy. Nếu bạn chỉ có một buổi tối để trải nghiệm nhịp sống Dương Đông, 18 giờ 15 là khoảnh khắc cô đọng và thú vị nhất.

18:30–20:00: Bữa tối. Các quán cơm trong hẻm kín chỗ. Chợ đêm hoạt động hết công suất. Bờ kè đông nhất kể từ đầu tối. Chợ ồn ào hơn bất kỳ lúc nào trong đêm — tiểu thương í ới, bếp nướng xèo xèo, xe máy luồn giữa người đi bộ.

20:00–21:00: Làn sóng ăn tối bắt đầu vãn. Các hẻm yên tĩnh hơn. Người dạo bờ kè thưa dần. Chợ vẫn còn họp nhưng hải sản bắt đầu cạn khi các sạp bán hết hàng ngon trước.

21:00–22:30: Phần lớn chỉ còn chợ hoạt động. Các hẻm tối và yên tĩnh. Một vài quán cà phê còn mở. Hầu hết các gia đình đã vào trong. Ghế bia hơi có thể vẫn còn hoặc không — tuỳ ngày. Đến 22 giờ 30 ngay cả chợ cũng dọn xong.

Điều tôi luôn nói với khách: đừng ăn tối lúc 20 giờ 30 rồi mới ra ngoài và kỳ vọng còn buổi tối để khám phá. Buổi tối ở đây đến sớm hơn. Hãy lên kế hoạch đi dạo từ 18 giờ đến 19 giờ 30, và ăn tối vào 19 giờ. Như vậy bạn sẽ bắt được cả hai. Các câu hỏi thực tế về giờ giấc và di chuyển có trên trang FAQ.

Tiểu thương bán gì lúc mới dọn hàng ra?

Hàng tươi nhất xuất hiện đúng lúc dọn hàng: mực sống vừa cập bến chiều (80.000–120.000 đồng/con), sò điệp ngâm xô nước biển (10.000–15.000 đồng/con), bắp nướng 15.000–20.000 đồng, và nước mía ép tại chỗ. Lúc này tiểu thương đang sắp xếp và định giá, hàng tươi nhất là trước khi đám đông tối đến.

Điều tôi thấy thú vị ở giai đoạn dọn hàng — khoảng từ 17 giờ 30 đến 18 giờ 15 — là sự chuyên nghiệp. Mỗi tiểu thương đã làm đúng cái việc dọn hàng này hàng trăm lần và điều đó thể hiện rõ ràng. Người phụ nữ chỉ bán sò điệp nướng đã có sò trong xô, hành lá thái sẵn, bơ trong nồi nhỏ bên bếp than — trước khi có một khách nào đến. Chị hầu như không ngẩng đầu nhìn xung quanh. Anh bán trái cây hai sạp kế đó sắp chôm chôm theo hình nhất định trên khay trưng bày. Tôi từng hỏi tại sao — con gái anh dịch lại: vì hình tròn ở trên đỉnh bắt ánh đèn tốt hơn khi trời tối. Anh ấy nói đúng.

Bắp nướng là thứ tôi gần như mua mỗi tối khi đi qua hàng trên Bạch Đằng — giá 15.000–20.000 đồng, nướng trên than khoảng hai phút rồi quét hỗn hợp bơ muối và ớt. Cầm trên tay mà đi dọc bờ kè là đúng nhất. Cũng ngon: một túi chôm chôm tươi từ xe hàng trái cây, khoảng 20.000 đồng một nắm đầy.

Toàn bộ bức tranh chợ đêm — sạp nào, gọi gì, tránh giá khách du lịch ra sao — ở trong cẩm nang bí kíp chợ đêm của người địa phương. Tổng quan ẩm thực bao gồm chợ sáng và nhà hàng trong cẩm nang ẩm thực Phú Quốc. Phần này chỉ nói về khoảnh khắc dọn hàng, một cảnh đáng xem ít nhất một lần.

Câu hỏi thường gặp — Dương Đông buổi tối